يک پژوهشگر مسائل تاريخي تأکيد کرد: نماد شير و خورشيد ريشه در تشيع ايراني دارد و ايرانيان آن را به‌عنوان نماد تشيع پذيرفته‌اند، نمادي با قدمتي دست‌کم ??? ساله. با اين حال، در دوره پهلوي، با افزودن تاج به اين نشان، شير و خورشيد به‌عنوان آرم رسمي و سياسي دولت نيز شناخته شد و همين امر باعث شد پس از انقلاب اسلامي، اين نماد بيشتر جنبه سياسي پيدا کند.

کريم ميمنت‌نژاد در گفت‌وگو با ايسنا با اشاره به پيشينه و ماهيت نماد «شير و خورشيد» گفت: اين نماد که سال‌ها بر پرچم ايران نقش بسته بود، پس از پيروزي انقلاب اسلامي در سال ???? تغيير پيدا کرد. اگرچه شواهدي وجود دارد که پيش از اسلام نيز نمادهايي از خورشيد، شير و ديگر حيوانات در ايران ديده مي‌شود، اما ترکيب مشخص «شير در کنار خورشيد» همراه با شمشير در دست شير، به‌طور مشخص به دوران صفويه بازمي‌گردد.

وي افزود: در دوران صفويه، اين نماد بر تمامي پرچم‌هاي سياسي، حکومتي و دولتي ايران نقش بسته بود و به‌ويژه در جنگ‌ها و صف‌آرايي‌ها با دولت عثماني مورد استفاده قرار مي‌گرفت. 

وي با اشاره به تفسير اين نمادها گفت: شير به‌عنوان نماد «اسدالله الغالب» شناخته مي‌شد و خورشيد، بنا بر برخي روايات، نماد پيامبر اسلام (ص) و در روايت‌هايي ديگر منتسب به امام رضا (ع) تلقي مي‌شد. همچنين شمشير دو سر نقش‌بسته در اين نماد، با تعابيري همچون ذوالفقار، همواره به‌عنوان نماد حضرت علي (ع) شناخته شده است.

ميمنت‌نژاد تصريح کرد: در دوره صفويه، هنگامي که دولت ايران در برابر عثماني‌ها صف‌آرايي کرد، پرچم دو طرف کاملاً معنادار بود، عثماني‌ها از نماد هلال و ستاره استفاده مي‌کردند و ايران با نماد شير و خورشيد وارد ميدان مي‌شد. اين تقابل نمادين، در طول سلسله‌هاي پادشاهي ايران نيز استمرار يافت.

اين پژوهشگر مسائل تاريخي به موضوع عضويت ايران در سازمان جهاني صليب سرخ در دوره قاجار اشاره کرد و گفت: از آنجا که صليب نمادي مذهبي بود، مسلمانان آن را نمي‌پذيرفتند. دولت عثماني نيز در کنفرانس لاهه به اين موضوع اعتراض کرده بود و در نهايت اجازه يافت نماد برگرفته از پرچم خود، يعني هلال، را به‌عنوان نشان عضويت در صليب سرخ استفاده کند که بعدها به «هلال احمر» معروف شد.

وي افزود: در اسناد تاريخي موجود در آرشيو وزارت امور خارجه ايران در دوره قاجار، مشخص است که نه‌تنها وزير امور خارجه وقت، بلکه سفير مختار ايران در فرانسه و حتي شخص پادشاه قاجار، به‌شدت با استفاده از نماد هلال مخالفت مي‌کردند. استدلال آن‌ها اين بود که همان‌گونه که صليب به دليل ماهيت مذهبي‌اش پذيرفته نشد، هلال نيز براي ايران قابل قبول نيست.

وي ادامه داد: پس از چندين سال مکاتبه و با ديپلماسي فعال، به‌ويژه با تلاش‌هاي صمدخان ممتازالسلطنه، سرانجام در مجامع جهاني، نماد «شير و خورشيد سرخ» به‌عنوان آرم اختصاصي ايران تصويب شد و ايران با اين نشان وارد سازمان جهاني صليب سرخ شد. حساسيت دولت قاجار براي نرفتن زير بيرق هلال، نشان مي‌دهد که اين نماد صرفاً دولتي نبوده، بلکه ماهيتي مذهبي و عقيدتي داشته است.

ميمنت‌نژاد با اشاره به عزاداري سنتي بازار تبريز اظهار کرد: اين آيين قدمتي بيش از ??? سال دارد و خوشبختانه همچنان به همان شيوه قديمي در بازار تبريز برگزار مي‌شود. تمامي پرچم‌هايي که هيئت‌هاي مذهبي محلات تبريز در اين مراسم با خود به بازار مي‌آورند، مزين به نقش شير و خورشيد هستند و حتي بر علم‌هايي که به نام حضرت اباعبدالله الحسين (ع) نوشته شده، اين نماد ديده مي‌شود که به‌روشني بيانگر ماهيت مذهبي و اعتقادي آن است.

اين پژوهشگر تاريخي خاطرنشان کرد: با وجود آنکه نماد شير و خورشيد هم‌زمان به ابعاد سياسي و مذهبي مرتبط است، شباهت آن با نشان مورد استفاده دولت وقت بر سر در ادارات و سربرگ‌ها موجب شد ايران طي نامه‌اي به سازمان جهاني صليب سرخ، استفاده از اين آرم اختصاصي را به‌طور موقت تعليق کند. بر اساس همان تعليق رسمي، حق استفاده از نشان «شير و خورشيد سرخ» همچنان براي ايران محفوظ است و به همين دليل، ايران در حال حاضر به‌صورت موقت از نماد هلال احمر براي سازمان امداد و نجات خود به‌عنوان نماينده سازمان جهاني صليب سرخ استفاده مي‌کند.