مثلث امنيت پايدار ايران سعيد ايريلوزاديان امنيت پايدار در جمهوري اسلامي ايران بيش از آنکه محصول واکنش‌هاي مقطعي يا اقدامات تاکتيکي باشد، بر بنياني راهبردي استوار است که سه مؤلفه کليدي آن را شکل مي‌دهد: دشمن‌شناسي دقيق، دورانديشي در تصميم‌سازي و انسجام ملي در سطح جامعه و حاکميت. فقدان يا تضعيف هر يک از اين اضلاع، کل منظومه امنيت ملي را در معرض فرسايش تدريجي قرار مي‌دهد. در محيط امنيتي امروز، تهديد عليه ايران ماهيتي ترکيبي يافته است؛ به‌گونه‌اي که فشار اقتصادي، عمليات رواني، جنگ شناختي، تحريک شکاف‌هاي اجتماعي و تحرکات ديپلماتيک خصمانه، هم‌زمان و هماهنگ به کار گرفته مي‌شوند. در چنين شرايطي، دشمن‌شناسي صرفاً به معناي شناسايي بازيگر متخاصم نيست ، بلکه شامل درک دقيق راهبردها، ابزارها و الگوهاي رفتاري دشمن در ميدان‌هاي سخت و نرم مي‌شود. ناديده‌گرفتن اين واقعيت، به خطا در تحليل و در نهايت به تصميم‌سازي‌هاي پرهزينه منجر خواهد شد. ضلع دوم اين مثلث، دورانديشي راهبردي است. امنيت پايدار نيازمند تصميم‌هايي است که پيامدهاي ميان‌مدت و بلندمدت آن‌ها به‌درستي سنجيده شده باشد. سياست‌گذاري بدون نگاه آينده‌محور، حتي اگر در کوتاه‌مدت آرامش ايجاد کند، مي‌تواند در بلندمدت به انباشت بحران و تضعيف سرمايه اجتماعي بينجامد. دورانديشي، امکان عبور عقلاني از بحران‌ها و تبديل تهديدها به فرصت را فراهم مي‌سازد و مانع گرفتار شدن کشور در چرخه واکنش‌هاي هيجاني مي‌شود. در اين ميان، انسجام ملي نقش پيونددهنده و تقويت‌کننده دو ضلع ديگر را ايفا مي‌کند. دشمن‌شناسي بدون انسجام، به سوءتفاهم‌هاي اجتماعي و دوقطبي‌سازي منجر مي‌شود و دورانديشي بدون وحدت، در مرحله اجرا با چالش‌هاي جدي مواجه خواهد شد. انسجام ملي به معناي حذف اختلاف‌نظرها نيست، بلکه مديريت عقلاني تفاوت‌ها در چارچوب منافع ملي و امنيت جمعي است. تجربه‌هاي گذشته نشان داده است که هرگاه شکاف ميان حاکميت و جامعه افزايش يافته، دشمن توانسته است با کمترين هزينه، بيشترين فشار را اعمال کند. در مقابل، هر زمان که اعتماد عمومي تقويت شده و همگرايي نخبگاني و مردمي شکل گرفته، تهديدات خارجي عملاً خنثي شده‌اند. از اين منظر، انسجام ملي نه يک مفهوم اجتماعي صرف، بلکه مولفه‌اي امنيتي با کارکرد بازدارنده محسوب مي‌شود. در نهايت، امنيت پايدار ايران در گروي نگاه يکپارچه به اين مثلث راهبردي است. دشمن‌شناسي بدون بزرگ‌نمايي، دورانديشي بدون محافظه‌کاري منفعلانه و انسجام بدون يکسان‌سازي اجباري ، مي‌تواند الگويي کارآمد براي حکمراني امنيت‌محور فراهم آورد. غفلت از اين سه‌گانه، هزينه‌هايي به‌مراتب سنگين‌تر از فشارهاي بيروني به کشور تحميل خواهد کرد؛ هزينه‌هايي که جبران آن‌ها در آينده، دشوار و بعضاً غيرممکن است